มะเร็งเม็ดเลือด

Leukemia หรือโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว เป็นโรคมะเร็งที่เกิดจากความผิดปกติของเม็ดเลือดในไขกระดูกทำให้มีการแบ่งตัวเพิ่มจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเซลล์มะเร็งเหล่านี้จะไปแทนที่ และยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์  ผู้ป่วยจะมีอาการซีด  อ่อนเพลีย  เลือดออกผิดปกติ  มีจุดเลือดออกเนื่องจากเกร็ดเลือดต่ำ  ติดเชื้อง่าย  ไข้สูง  นอกจากนี้ยังอาจเกิดอาการผิดปกติจากการที่เซลล์มะเร็งแทรกตัวเข้าไปในเนื้อเยื่ออื่นๆ เช่น ต่อมน้ำเหลือง ตับ ม้าม ผิวหนัง หรือ เยื่อหุ้มสมอง

การตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว

• การตรวจเลือด  แพทย์สามารถให้การวินิจฉัยโดยตรวจนับจำนวนเม็ดเลือด  ดูความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด  ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีจำนวนเม็ดเลือดขาวสูงมาก  และส่วนใหญ่ เป็นเม็ดเลือดขาวตัวอ่อน
• การเจาะตรวจไขกระดูก  จำเป็นต้องทำเพื่อยืนยันการวินิจฉัย  และแยกชนิดของมะเร็งเม็ดเลือดขาวโดยละเอียด   การตรวจเหล่านี้มีความสำคัญ เพราะมีผลต่อการเลือกการรักษาที่เหมาะสมแก่ผู้ป่วย
• การตรวจระดับยีน  จะมีประโยชน์ในการช่วยแยกชนิดของมะเร็งเม็ดเลือดขาว  สามารถทำได้เฉพาะกรณีที่ผู้ป่วยมีความผิดปกติของโครโมโซม
• นอกจากการตรวจวินิจฉัยโรคแล้ว   ผู้ป่วยทุกรายควรได้รับการตรวจเพิ่มเติมเพื่อเตรียมความพร้อมก่อนเริ่มในการรักษาด้วยยาเคมี เช่น การะเจาะเลือด  การถ่ายภาพรังสีทรวงอก  การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ  การตรวจเสมะ  การตรวจอุจจาระ เป็นต้น

การรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว

• การรักษาแบบประคับประคองตามอาการ  ได้แก่  การให้ส่วนประกอบของเลือดชนิดต่างๆ ที่เหมาะกับภาวะโรคของผู้ป่วย  การให้ยาปฏิชีวนะในผู้ป่วยที่มีไข้  การลดจำนวนเม็ดเลือดขาวเบื้องต้น
• การรักษาจำเพาะ  การรักษามะเร็งเม็ดเลือดขาวจะใช้เคมีบำบัดเป็นหลัก  โดยมีเป้าหมายเพื่อทำให้ไขกระดูกกลับมาทำหน้าที่ตามปกติให้ได้เร็วที่สุด  โดยให้ยาเคมีบำบัดอย่างต่อเนื่อง  จนผู้ป่วยเข้าสู่ภาวะโรคสงบแล้วจึงปรับการให้ยาตามขนาดและเวลาต่างกัน

ผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาวที่ไม่ได้รับการรักษา  จะเสียชีวิตอย่างรวดเร็วภายในเวลาไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์  เนื่องจากภาวะไขกระดูกล้มเหลวทำให้ผู้ป่วยติดเชื้อรุนแรง  หรือเลือดออกในอวัยวะที่สำคัญ  ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยโปรแกรมการรักษาที่เหมาะสม  มีโอกาสเข้าสู่ภาวะโรคสงบประมาณร้อยละ 70-80%  ทั้งนี้ขึ้นกับอายุของผู้ป่วย  จำนวนเม็ดเลือดขาวเมื่อแรกวินิจฉัย  และความผิดปกติของโครโมโซมที่ตรวจพบ

เด็กแรกเกิดทุกคน ควรได้รับการตรวจกรองโรคเอ๋อหรือโรคต่อมธัยรอยด์บกพร่องเมื่ออายุ 2-7 วันหลังเกิด

ทำไมต้องตรวจคัดกรองโรค “เอ๋อ” ในเด็กแรกเกิด

เพราะว่าโรคนี้ ส่วนใหญ่เป็นมาแต่กำเนิด ไม่มีอาการเห็นชัด ถ้าไม่ได้รับการวินิจฉัยโรค และให้การรักษาภายในอายุ 2-3 เดือน จะกลายเป็นเด็กปัญญาอ่อนอย่างรุนแรง  แก้ไขไม่ได้และร่างกายจะเติบโตช้ากว่าเด็กอื่น

โรคเอ๋อ มีอาการอย่างไร

อาการของโรคจะปรากฏให้เห็น เมื่อเป็นมากแล้ว อาการที่เกิดขึ้นได้แก่

• ร้องเสียงแหบ
• ท้องผูก
• สะดือจุ่น
• ผิวหยาบแห้ง
• ตัวเตี้ย ไม่โตสมอายุ
• พัฒนาการช้า เช่น ไม่ชันคอ, กล้ามเนื้ออ่อนแรง, พลิกคว่ำไม่ได้ เป็นต้น

วิธีการตรวจคัดกรองโรคเอ๋อ

การวินิจฉัยโรคทำได้จากการตรวจเลือดเท่านั้น  โดยการเจาะเลือดเด็กจำนวน 6 หยด  ถ้าผลเลือดผิดปกติทางโรงพยาบาลที่คัดกรองจะมีจดหมายมาที่บ้านเพื่อติดตามมาตรวจร่างกาย  ถามอาการและเจาะเลือดยืนยันการวินิจฉัยอีกครั้ง   กรณีที่เด็กมีอาการดังที่กล่าวมาข้างต้น  แต่ไม่มีจดหมายติดตามจากโรงพยาบาล  ผู้ปกครองสามารถเด็กพามาตรวจที่โรงพยาบาลได้

ถ้าผลตรวจคัดกรองโรคผิดปกติ แสดงว่าเด็กเป็นโรคธัยรอยด์บกพร่องใช่หรือไม่

ไม่ใช่เสมอไป  การตรวจคัดกรองเป็นการตรวจในเบื้องต้นเท่านั้น  จึงำเป็นต้องนำเด็กมาพบแพทย์ทันทีที่รู้ผล  เพื่อทำการตรวจซ้ำ  โดยแพทย์จะทำการตรวจร่างกาย  เจาะเลือด  และตรวจด้วยวิธีพิเศษเพิ่มเติมตามความจำเป็น

โรคเอ๋อรักษาอย่างไร

การวินิจฉัยและให้การรักษาได้ก่อนอายุ 1 เดือนจะทำให้ผลการรักษาดี  เด็กจะเติบโตเป็นปกติเหมือนเด็กทั่วไป   แพทย์จะรักษาโดยการให้รับประทานยาประมาณ 1/4 เม็ดต่อวัน   โรคเอ๋อเป็นโรคที่รักษาง่ายและได้ผลดี ถ้าตรวจพบและเริ่มรักษาอย่างรวดเร็ว

โรคภูมิแพ้ คือ โรคที่มีความผิดปกติของระบบภูิมิคุ้มกัน โดยที่ร่างกายจะมีปฏิกิริยาไวต่อสารที่ก่อให้เกิดโรคภูมิแพ้หรือสารระคายเคืองซึ่งจะทำให้เกิดอาการแพ้ โรคนี้มักไม่ค่อยรุนแรงถึงชีวิต แต่จะส่งผมรบกวนต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการเรียนหรือการทำงาน ภูมิแพ้เป็นโรคที่พบมากในประชากรทั่วโลก สำหรับประเทศไทยนั้น จำนวนผู้ป่วยด้วยโรคภูมิแพ้ เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นทุกปี
โรคแทรกซ้อน
ผู้ป่วยโรคภูมิแพ้ หากไม่ได้รับการรักษาหรือปล่อยให้มีอาการเป็นเวลานานๆ อาจทำให้มีภาวะแทรกซ้อนตามมาได้ เช่น ไซนัสอักเสบ, ริดสีดวงจมูก, นอนกรน, ปอดอุดกั้นเรื้อรัง, ผิวหนังติดเชื้อ, คออักเสบ, ไอเรื้อรัง, หูชั้นกลางอักเสบ, ปวดหู, หูอื้อ, นอกจากนี้ยังมีปัจจัยร่วมที่ทำให้เกิดอาการโรคภูมิแพ้ได้ง่ายขึ้นหรืออาการรุนแรงขึ้น เช่น อากาศหนาว อากาศเปลี่ยน มลพิษในอากาศ
สาเหตุของโรคภูมิแพ้ โรคภูมิแพ้ไม่ใช่โรคติดต่อแต่เกิดจากปัจจัยสำคัญ 2 อย่างคือ

1. กรรมพันธุ์  กรณีที่คนในครอบครัวมีประวัติเป็นโรคภูมิแพ้ก็จะเป็นปัจจัยหนึ่งที่บ่งชี้ว่ามีโอกาสเป็นโรคนี้ได้ง่ายขึ้น  ภูมิแพ้เป็นโรคที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ได้  ถ้าพ่อหรือแม่เป็นลูกก็จะมีโอกาสป่วยเป็นโรคภูมิแพ้ได้ประมาณ 30% แต่ถ้าหากทั้งพ่อและแม่เป็นโรคภูมิแพ้ทั้งคู่  ลูกที่เกิดจะมีโอกาสเสี่ยงต่อการเป็นภูมิแพ้สูงถึง 60-70%
2. สิ่งแวดล้อม  เป็นปัจจัยที่มีความสำคัญอย่างมากเพราะสารก่อภูมิแพ้ที่จะเข้าสู่ร่างกายของเรา เกิดจากสภาวะแวดล้อมทั้งสิ้น ซึ่งสามารถเข้าสู่ร่างกายได้หลายทาง เช่น โดยการหายใจ การรับประทาน หรือแม้แต่การสัมผัส

สารก่อภูมิแพ้คืออะไร

คือสารที่ร่างกายได้รับหรือสัมผัส  แล้วทำให้เกิดอาการของโรคภูมิแพ้ตามมา  ที่พบบ่อยได้แก่  ไรฝุ่น, ละออกเกสร, เชื้อรา  อาหารบางชนิดเช่น นมวัว, ไข่ขาว,  อาการทะเล  นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นที่ส่งเสริมทำให้เกิดอาการของโรคภูมิแพ้ ได้แก่ อากาศเปลี่ยน การสัมผัสสารระคายเคืองเช่น ควันธูป ควันบุหรี่

การทดสอบภูมิแพ้  Allergy skin prick test

เมื่อร่างกายเกิดโรคภูมิแพ้ขึ้น  จำเป็นต้องทราบว่าร่างกายแพ้สารก่อภูมิแพ้ใด  เพราะการรักษาที่ดีที่สุดคือการหลีกเลี่ยงสิ่งที่แพ้  การทดสอบภูมิแพ้ (Skin prick test) เป็นการทดสอบภูมิแพ้ต่อสารชนิดต่าๆ ทางผิวหนัง  โดยแพทย์จะเป็นผู้ทำการทดสอบด้วยน้ำยาทดสอบภูมิแพ้โดยเฉพาะ  ซึ่งจะสามารถทำให้ทราบว่า  คนไข้มีอาการแพ้สารใดบ้าง เช่น แมลงสาบ, ขนแมว, ไรฝุ่น, เชื้อรา, ขนสุนัข, เกสรหญ้า, ฝุ่นบ้าน, และแพ้อาหารต่างๆ เป็นต้น  ซึ่งการทดสอบชนิดนี้ไม่ทำให้คนไข้เกิดความรู้สึกเจ็บปวดและแพทย์ก็สามารถแจ้งผลการตรวจให้คนไข้ทราบได้ทันที

การรักษาภูมิแพ้

1. การหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้และสารระคายเคือง  เนื่องจากการรักษาที่ดีที่สุดของโรคภูมิแพ้ คือการหลีกเีลี่ยงสารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้ หากไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ก็จำเป็นต้องใช้ยาเพื่อรักษา หรือเพื่อบรรเทาและควบคุมอาการที่จะเกิดขึ้น
2. การใช้ยารักษา  แพทย์จะวินิจฉัยและจ่ายยาให้คนไข้อย่างเหมาะสม  เพื่อบรรเทาและควบคุมอาการที่จะเกิดขึ้น  ผู้ที่มีอาการคัดจมูกมากอาจจะต้องให้ยาลดอาการคัดจมูก  สำหรับผู้ที่มีอาการเรื้อรัง  อาจจะต้องใข้ยาพ่นจมูก
3. การฉีดวัคซีน รักษาโรคภูมิแพ้  โดยผู้ป่วยจะได้รับการฉีดสารก่อภูมิแพ้เพื่อให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันชนิด IgG  การฉีดจะเลือกฉีดเฉพาะสารก่อภูมิแพ้ที่ได้ทดสอบทางผิวหนังแล้วว่าแพ้  และจากนั้นแพทย์จะเพิ่มขนาดยาตามตารางเวลา  ซึ่งผลข้างเคียงจากการฉีดก็มีรอยผื่นแดง  ผื่นคัน  นานประมาณ 4-8 ชม. ส่วนผลข้างเคียงอื่นๆ ที่อาจเกิดขึ้น คือ อาการคัดจมูก น้ำมูกไหล อาการเหล่านี้มักจะเกิดภายใน 30 นาทีหลังฉีด  มีส่วนน้อยที่อาจจะแพ้ยาที่ฉีดชนิดรุนแรง  แต่อาการมักเป็นชั่วคราวและหายได้หลังจากแพทย์ให้ยาแก้แพ้เพิ่ม

การปฏิบัติตัวสำหรับผู้ที่เป็นภูมิแพ้

• หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสารหรือสิ่งที่ก่อนให้เกิดภูมิแพ้
• ดูแลร่างกายให้สดชื่นแข็งแรงอยู่เสมอ  พักผ่อนให้เพียงพอและควรออกกำลังกายเป็นประจำ
• ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเป็นประจำเมื่อมีน้ำมูกเรื้องรัง
• ปฏิบัิติตัวตามคำแนะนำและรับประทานยาตามที่แพทย์สั่ง  และพบแพทย์เมื่อมีอาการแทรกซ้อนระหว่างการรักษา เช่น มีไข้ น้ำมูก ไอมีเสมหะ หอบ เป็นต้น

Scoliosis คือ โรคกระดูกสันหลังคด

กระดูกสันหลังมีหน้าที่รับน้ำหนักและช่วยพยุงร่างกายให้สามารถตั้งตรงได้  ในคนปกติหากมองจากด้านหลังจะเห็นกระดูกสันหลังเป็นแนวเส้นตรง   แต่ในคนที่เป็นโรคกระดูกสันหลังคด  เมื่อมองจากด้านหลังจะเห็นแนวกระดูกโค้งไปทางซ้ายหรือขวา ไม่เป็นเส้นตรงเหมือนคนปกติ  โรคกระดูกสันหลังคดพบประมาณ 2-3 % ของประชากร  พบได้เท่ากันในผู้ชายและผู้หญิง  แต่ผู้หญิงมักจะมีการคดงอของกระดูกมากกว่าผู้ชาย  โรคกระดูกสันหลังคดเกิดได้ในทุกอายุ พบได้ตั้งแต่เด็กเกิดจนถึงวัยผู้ใหญ่   แต่ส่วนมากมักเกิดในช่วงที่มีการเจริญเติบโตของกระดูกอย่างรวดเร็ว คืออายุประมาณ 10-15 ปี 

สาเหตุ โรคกระดูกสันหลังคด

ผู้ป่วย 85% ไม่ทราบสาเหตุ    มีเพียงส่วนน้อยที่ทราบสาเหตุ เช่น กระดูกสันหลังคดจากขาที่ยาวไม่เท่ากัน  กระดูกสันหลังคดจากสมองพิการ หรือเกิดจากความผิดปกติแต่กำเนิด เป็นต้น

อาการ โรคกระดูกสันหลังคด

อาการในผู้ป่วยแต่ละรายอาจแตกต่างกัน ขึ้นกับว่ากระดูกคดเป็นมุมมากน้อยเพียงใด  อาการต่างๆที่พบได้มีดังนี้

• การเดินผิดปกติ
• ไหล่หรือสะโพก 2 ข้าง สูงไม่เท่ากัน
• ปวดหลัง
• มีอาการเหนื่อยง่ายกว่าปกติเวลาออกแรงหรือทำกิจกรรมต่างๆ

การตรวจ โรคกระดูกสันหลังคด

แพทย์จะตรวจกระดูกสันหลังของผู้ป่วยในท่ายืน โดยให้ผู้ป่วยก้มตัว เอานิ้วแตะปลายเท้าตัวเอง  ในท่านี้แพทย์จะเห็นลักษณะความผิดปกติของแผ่นหลังได้ชัดเจนมากขึ้น   การตรวจเพิ่มเติมด้วย x-ray มีประโยชน์ในการช่วยวัดมุม  และช่วยติดตามการดำเนินไปของโรคว่าแย่ลงหรือไม่

การรักษา โรคกระดูกสันหลังคด

การรักษาขึ้นกับมุมการคด  การเปลี่ยนแปลงของมุม  และอายุของผู้ป่วย

• มุมการคดน้อยกว่า 25 องศา :  ยังไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษาใดๆ  ให้ติดตามการเปลี่ยนแปลงของมุม ทุก 4-6 เดือน
• มุมการคดมากกว่า 25 องศา : รักษาโดยการใส่เสื้อเกราะ(Brace)  เสื้อเกราะเป็นอุปกรณ์ค้ำจุน เพิ่มความแข็งแรง  ช่วยป้องกันหรือชะลอไม่ให้มุมการคดมีการเปลี่ยนแปลงไปมากกว่าเดิม
• มุมการคดมากกว่า 45 องศา : อาจต้องรักษาโดยการผ่าตัดเพื่อจัดแนวกระดูกสันหลังใหม่  การผ่าตัดนี้ใช้หลักการเดียวกับการรักษากระดูกหักคือการใช้โลหะช่วยดามกระดูกสันหลังให้ตรง

แพทย์ทางเลือก

สำหรับการรักษาด้วยวิธีอื่น  ปัจจุบันยังไม่มีงานวิจัยรับรองว่าประสบผลสำเร็จ

• Chiropractic manipulation
• Electrical stimulation of muscles
• Biofeedback

สิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับ เสื้อเกราะ

• เสื้อเกราะช่วยป้องกันไม่ให้มีการคดมากขึ้น  แต่มักไม่ช่วยแก้ไข้การคดให้กลับมาเป็นปกติ
• ควรใส่เสื้อเกราะเป็นประจำ อย่างสม่ำเสมอ
• เริ่มแรกอาจใส่เสื้อเกราะนานวันละ 2-3 ชั่วโมง  บางรายอาจต้องใส่ตลอดวัน  ขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์
• อายุของผู้ป่วยมีความสัมพันธ์กับการดำเนินไปของโรค  โดยพบว่า เมื่อกระดูกของผู้ป่วยหยุดการเจริญเติบโตเมื่อใด  การเปลี่ยนแปลงของมุมการคดมักจะหยุดตาม  ซึ่งหมายความว่าผู้ป่วยสามารถเลิกใส่เสื้อเกราะได้เมื่อแพทย์เห็นว่าผู้ป่วยไม่มีการเจริญเติบโตของกระดูกอีกต่อไป
• เสื้อเกราะไม่ใช้รักษาโรคกระดูกสันหลังคดในผู้ใหญ่
• ระหว่างใส่เสื้อเกราะ ผู้ป่วยสามารถทำกิจกรรมต่างๆในชีวิตได้ตามปกติ  เช่น เล่นดนตรี  เล่นกีฬา เป็นต้น
• เสื้อเกราะจะถูกสวมใส่ไว้ด้านใน  และเสื้อผ้าปกติจะถูกใส่ทับด้านนอกเสื้อเกราะ  ดังนั้นผู้ป่วยควรเลือกซื้อเสื้อผ้าที่ใหญ่ขึ้นกว่าเดิมเพื่อความสบายตัว   เสื้อชั้นในควรเป็นผ้าฝ้าย 100%  ไม่มีตะเข็บ  ไม่มีรอยจีบย่น และพอดีตัว  ทั้งนี้เพื่อป้องกันการเสียดสีกับผิวหนัง ซึ่งทำให้เกิดอาการระคายเคืองได้