ตกขาว คือ ของเหลวที่ไหลออกมาจากช่องคลอด  เป็นของเหลวที่ถูกขับออกจากโพรงมดลูก  ปากมดลูก  ปากช่องคลอด  และเซลล์ของเยื่อบุผนักช่องคลอดที่ตายและหลุดออกมา

ปริมาณตกขาวจะขึ้นกับแต่ละคน  ตกขาวจะมีมากในช่วงไข่ตกในระยะกลางของรอบเดือน  นอกจากนั้นขณะตั้งครรภ์จะพบว่ามีตกขาวมากจนบางครั้งอาจเหนียวหนืด  การกระตุ้นทางเพศสัมพันธ์ก็จะมีการหลั่งน้ำออกมาหล่อลื่นมาก  หลังจากมีกิจกรรมทางเพศอาจมีตกขาวปริมาณมาก  การใช้ยาคุมกำเนิดทำให้มีตกขาวเพิ่มได้

ลักษณะตกขาวปกติ

• เป็นมูกใส  พบได้ในระยะกลางของรอบเดือน  เมื่อไข่สุก
• สีขาวขุ่นข้น  เหมือนแป้งเปียก  มักพบก่อนมีประจำเดือน

ลักษณะตกขาวผิดปกติ

• ตกขาวจะมีสีเหลืองปนเขียว  น้ำตาล  หรือปนเลือด
• มีปัสสาวะแสบขัด
• คันช่องคลอด
• เจ็บท้องน้อย

หากมีอาการดังกล่าวควรจะต้องไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาไม่ให้เชื้อโรคลุกลามไปยังอวัยวะอื่นๆ

สาเหตุของอาการตกขาวผิดปกติ

• เกิดจากการอักเสบภายในหรือมีการติดเชื้อ
• มีสิ่งแปลกปลอมตกค้างในช่องคลอด
• โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
• มีเนื้องอก ซึ่งหากเกิดจากเนื้องอกแล้วมักมีเลือดปนด้วย
• สตรีวัยทอง  มีภาวะขาดฮอร์โมน  ทำให้ช่องคลอดแห้ง  อักเสบง่าย

สาเหตุของอาการตกขาว ตามวัย

• วัยเด็ก :  มักเกิดจากความสกปรก  สุขอนามัยไม่ดี  ทำความสะอาดไม่เป็น  มีสิ่งแปลกปลอมที่เด็กสอดใส่เข้าไป  เช่น  กระดาษทิชชู  เมล็ดผลไม้
• วัยเจริญพันธุ์ :  มักเกิดจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
• วัยหมดประจำเดือน :  มักเกิดจากการขาดฮอร์โมน   ทำให้ช่องคลอดแห้ง  ระคายเคืองง่าย

การรักษา ตกขาว

ขึ้นอยู่กับเชื้อโรคที่เป็นสาเหตุ  แพทย์จะตรวจภายใน  และนำตกขาวมาตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์  ซึ่งจะพบลักษณะเฉพาะของการติดเชื้อแต่ละชนิด  หรือย้อมสีเพิ่มเติมเพื่อตรวจหาเชื้อ   จากนั้นจึงพิจารณาใช้ยาฆ่าเชื้อโรค  เพื่อบำบัดรักษาอาการอักเสบติดเชื้อ  ซึ่งยาที่ใช้มีหลายชนิด  ทั้งชนิดสอดช่องคลอด  ชนิดรับประทาน  หรืออาจใช้ยาทาภายนอกร่วมด้วยตามความเหมาะสม

ข้อแนะนำการปฏิบัติตัวที่ถูกต้อง

1. รักษาความสะอาดบริเวณอวัยวะเพศให้สะอาด  ไม่จำเป็นต้องสวนล้างช่องคลอดด้วยน้ำยาที่โฆษณามากมาย  เพราะอาจระคายเคืองและทำลายเชื้อแบคทีเรียในช่องคลอดตามปกติด้วย
2. ในการทำความสะอาดให้เช็ดอวัยวะเพศจากด้านหน้าไปยังด้านหลัง  เพื่อป้องกันเชื้อแบคทีเรียจากทวารหนักเข้าสู่ช่องคลอด
3. หลีกเลี่ยงสเปรย์ดับกลิ่นหรือสบู่กลิ่นแรงที่ทำให้ระคายเคือง
4. ควรใส่กางเกงในที่ทำจากผ้าฝ้าย  เพราะระบายอากาศได้ดี  ไม่อับชื้น
5. กางเกงใน  ผ้าเช็ดตัว  ผ้าถุง  ควรซักแล้วตากแดด  ไม่ควรตากในร่มหรือในห้องน้ำ
6. หลีกเลี่ยงกางเกงรัดรูป
7. หลีกเลี่ยงการใช้ผ้าอนามัยแบบสอด  ถ้าใช้ควรเปลี่ยนบ่อยๆ
8. แนะนำคู่นอนทำความสะอาดมือและอวัยวะเพศ  ก่อนและหลังมีเพศสัมพันธ์
9. รับประทานอาหารที่มีคุณภาพ  ออกกำลังกายสม่ำเสมอ  นอนหลับให้เพียงพอ  ดื่มน้ำมากๆ

          การแพ้ถุงยางอนามัยส่วนมากเกิดจากการแพ้ยาง (latex allergy) ส่วนน้อยเกิดจากการแพ้สารฆ่าอสุจิ (Spermicide)  ถุงยางอนามัยที่มีขายในท้องตลาดส่วนมากทำจากยางธรรมชาติ    ผู้ใช้มีโอกาสแพ้ถุงยางอนามัยได้ 1-3%  อาการแพ้เกิดได้ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง  หากแพ้ถุงยางอนามัยจะมีอาการคัน ระคายเคือง มีผื่นแดงขึ้นที่บริเวณอวัยวะเพศ  อาการมักเกิดขึ้น 6 – 48 ชม. หลังใช้ถุงยางอนามัย

          อาการแพ้ถุงยางอนามัยสามารถหายได้เอง  การรับประทานยาแก้แพ้สามารถช่วยรักษาและบรรเทาอาการคันได้  ผู้ที่มีอาการแพ้ถุงยางอนามัยควรเปลี่ยนไปใช้วิธีการคุมกำเนิดแบบอื่น  หรือเปลี่ยนเป็นถุงยางชนิดที่ทำจากสาร polyurethane และไม่ผสมสารฆ่าอสุจิ (Spermicide)

          อาการแพ้อย่างรุนแรงมีโอกาสเกิดน้อยมาก  ผู้ป่วยจะมีอาการหายใจไม่ออก ความดันโลหิตต่ำ บวม  คลื่นไส้อาเจียน  ในกรณีนี้ผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับการดูแลรักษาโดยเร่งด่วน

          บางครั้งอาการที่เกิดขึ้นอาจไม่ได้เกิดจากการแพ้ถุงยางอนามัย  แต่อาจเกิดจากสาเหตุอื่นๆ เช่น การแพ้สบู่ การติดโรคทางเพศสัมพันธ์ เป็นต้น  หากไม่แน่ใจควรปรึกษาแพทย์สูติ-นรีเวช