มะเร็งเต้านม เป็นมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับหนึ่งของมะเร็งในสตรี  ปัจจัยที่จะทำให้การรักษาได้ผลดีนั้นขึ้นอยู่กับระยะของโรคที่เป็น  ถ้าเรายิ่งค้นพบให้ได้ตั้งแต่ระยะต้นๆ ก็จะรักษาได้  การที่เราจะพบมะเร็งเต้านมได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรกนั้นต้องอาศัย 3 สิ่งต่อไปนี้

1. การตรวจเต้านมด้วยตนเอง  อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง เมื่ออายุได้ 20 ปีขึ้นไป
2. การตรวจเต้านมโดยแพทย์ทุก 3 ปี เมื่ออายุ 20 ปี เป็นต้นไป และเมื่ออายุถึง 40 ปี  ควรที่จะได้รับการตรวจทุกปี
3. การทำแมมโมแกรม  ควรทำไว้เป็นเบื้องต้น 1 ครั้ง ในช่วงอายุ 35-40 ปี และทำทุก 1-2 ปี เมื่ออายุ 40 ปีขึ้นไปในบุคคลทั่วไป  ส่วนสำหรับคนที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม  ควรทำการตรวจตั้งแต่อายุที่คนในครอบครัวเริ่มเป็น  ในบางกรณีแพทย์อาจทำการตรวจด้วยอัลตร้าซาวน์ร่วมด้วย

การตรวจเต้านมด้วยตัวเอง

เป็นการตรวจที่ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที ถ้าเราทำเป็นประจำจะเป็นการลงทุนทางสุขภาพที่มีความคุ้มค่ามากที่สุด โดย

1. ตรวจเป็นประจำทุกเดือน
2. ตรวจหลังประจำเดือนมา 7-10 วัน  นับจากวันแรกของการมีประจำเดือน
3. ตรวจวันเดียวกันของทุกเดือนถ้าคุณไม่มีประจำเดือนแล้ว

วิธีการตรวจเต้านมด้วยตัวเอง

1. ยืนหน้ากระจกแล้วดูที่เต้านมทั้ง 2 ข้าง  แล้วสังเกตว่า ขนาด รูปร่าง สีผิว ตำแหน่งของเต้านมหัวนมเป็นอย่างไร และควรเทียบการเปลี่ยนแปลงกับเดือนก่อน
2. หลังจากนั้นให้ยกแขนขึ้นเหนือศรีษะทั้ง 2 ข้าง แล้วดูที่เต้านมอีกครั้ง ค่อยๆหมุนตัวช้าๆ เพื่อที่จะดูบริเวณด้านข้างของเต้านม
3. มือเท้าเอวและโน้มตัวมาข้างหน้าเล็กน้อย  ดูความเปลี่ยนแปลงซ้ำอีกครั้ง
4. ใช้นิ้วมือบีบที่หัวนมเบาๆ ดูว่ามีเลือด หนอง หรือน้ำไหลออกจาหัวนมหรือไม่
5. เริ่มคลำเต้านม ให้คลำตั้งแต่กระดูกไหปลาร้าลงมา ใช้มือซ้ายคลำเต้านมข้างขวา ให้ใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนางทั้ง 3 นิ้ว ค่อยๆกดลงบนผิวหนังเบาๆและกดแรงขึ้น จนกระทั่งสัมผัสกระดูกซี่โครง คลำเต้านมให้ทั่วทิศทาง  การคลำทำได้หลายแบบ  สิ่งที่สำคัญคือต้องคลำให้ทั่วเต้านมไปจนถึงบริเวณรักแร้ใต้วงแขน หลังจากนั้นให้เปลี่ยนคลำอีกข้างแบบเดียวกัน
6. เมื่อเสร็งการคลำในท่ายืนแล้ว ให้เปลี่ยนเป็นคลำในท่านอน  ใช้หมอนหนุนไหล่ข้างที่จะคลำ  แล้วคลำซ้ำเหมือนท่ายืน

การตรวจพบที่ต้องระวัง

• ก้อนเนื้อเต้านมหนากว่าปกติ Lump or thickening (breast, underarm)
• ผิวหนังแดง หรือร้อน
• รูขุมขนใหญ่ขึ้นเหมือนผิวส้ม
• ผิวหนังบุ๋ม หรือมีการหดรั้ง
• มีการนูนของผิว
• ปวดกว่าปกติที่เคย
• คัน มีผื่น โดยเฉพาะบริเวณหัวนม และฐานรอบหัวนม
• หัวนมบุ๋ม
• การชี้ของหัวนมเปลี่ยนทิศทาง
• เลือดไหลออกจากหัวนม
• มีแผลที่หายยากของเต้านม หัวนม

ถ้าตรวจพบอาการเหล่านี้ ควรรีบมาพบแพทย์ เพื่อทำการตรวจโดยเร็ว

มะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่พบบ่อยที่สุด  ในสตรีไททย  สตรีที่แต่งงานแล้ว  หรืออายุ 35 ปีขึ้นไป  ซึ่งควรได้รับการตรวจภายใน  และตรวจหามะเร็งปากมดลูก (Pap smear) ปีละครั้ง  ถ้าผลการตรวจพบว่าเซลล์ปากมดลูกผิดปกติ  ผู้ป่วยจะได้รับการตรวจเพื่อหาพยาธิสภาพและรักษาต่อไป

การตัดปากมดลูกด้วยห่วงลวดไฟฟ้า

Large Loop excision of the Transformation zone (LLETZ หรือ เล็ซ) คือการตัดปากมดลูกเป็นรูปกรวย  เพื่อวินิจฉัยพยาธิสภาพของปากมดลูก  หรือใช้เป็นวิธีรักษาระยะก่อนมะเร็งปากมดลูก

การตัดปากมดลูกด้วยห่วงลวดไฟฟ้าเป็นการผ่าตัดเล็ก  ใช้เวลาประมาณ 10-15 นาที  โดยผู้รับการผ่าตัดไม่ต้องดมยาสลบและไม่เจ็บปวด  ผู้ป่วยอาจปวดถ่วงช่องคลอดเพียงเล็กน้อย  แพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่เข้าที่ปากมดลูกแล้วใช้ห่วงลวดไฟฟ้าตัดปากมดลูกเป็นรูปกรวย  การผ่าตัดนี้เสียเลือดน้อยมาก  เมื่อผ่าตัดเสร็จก็สามารถกลับบ้านได้  ผู้รับการผ่าตัดจะพบแพทย์อีกครั้งเพื่อฟังผลการตรวจชิ้นเนื้อตามนัดประมาณ 2 สัปดาห์ โดยระหว่างนี้จะมีเลือดออกหรือตกขาวมีกลิ่นได้บ้าง  จากแผลผ่าตัดที่ปากมดลูก

การปฏิบัติตัวก่อนวันผ่าตัด

1. งดน้ำและอาหารหลังเที่ยงคืน
2. พักผ่อนให้เพียงพอ
3. สวมเสื้อผ้าที่ใส่สบาย
4. เตรียมผ้าอนามัยมาด้วย 1 ชิ้น
5. วันที่ผ่าตัดควรพาญาติมาด้วย 1 คน

เหตุผลที่ต้องมาโรงพยาบาลพร้อมญาติ

เพื่อช่วยดูแลท่านหลังผ่าตัดระหว่างเดินทางกลับบ้านและขณะรอผ่าตัด  ญาติจะเป็นผู้ช่วยเหลือท่านในการทำธุระต่างๆในโรงพยาบาล

การปฏิบัติตัวหลังตัดปากมดลูกด้วยห่วงลวดไฟฟ้า

1. อาการปวดหน่วยช่องคลอดหรือท้องน้อย  รับประทานยาแก้ปวด เช่น พาราเซตามอล (500 mg) 2 เม็ด ห่างกัน 4-6 ชม.
2. การรับประทานอาหาร  ไม่มีข้อจำกัด  รับประทานอาหารได้ทุกชนิดตามปกติการพักผ่อนและการทำงาน  สามารถทำงานได้ตามปกติ  แต่ถ้าเป็นงานที่ต้องใช้แรงงานควรหยุดพักผ่อน 1-2 วัน
3. การทำความสะอาดร่างกาย  อาบน้ำได้ตามปกติ  รวมทั้งทำความสะอาดบริเวณอวัยวะเพศภายนอกด้วยน้ำสะอาดและสบู่  แผลผ่าตัดปากมดลูกจะหายภายใน 4-6 สัปดาห์  ห้ามใช้น้ำยาสวนล้างช่องคลอด  เพราะจะเป็นการนำเชื้อโรคเข้าสู่บาดแผลได้  หลังผ่าตัดอาจมีเลือดจางๆ ซึมเปื้อนบ้างจึงควรใช้ผ้าอนามัยรองซับไว้
4. การมีเพศสัมพันธ์  งดการมีเพศสัมพันธ์ 4-6 สัปดาห์  เพื่อป้องกันการกระทบกระเทือนแผลที่ปากมดลูก  และการติดเชื้อ
5. อาการผิดปกติที่ควรมาพบแพทย์  ได้แก่  ไข้  ปวดท้องมาก  เลือดออกทางช่องคลอดมากกว่าเลือดประจำเดือน  ตกขาวมีกลิ่นเหม็น  สีเหลืองหรือเขียวปริมาณมาก
6. การมาตรวจตามนัด  ประมาณ 2 สัปดาห์หลังผ่าตัดโดยปกติแพทย์จะนัดเพื่อแจ้งผลชิ้นเนื้อให้ทราบ  และบอกแผนการดูแลรักษาขั้นต่อไป

cellulite

เซลล์ลูไลท์คือ เซลล์ไขมันใต้ชั้นผิวหนังที่พองตัวและรวมกันเป็นก้อนทำให้ผิวหนังนูนเป็น ปุ่มๆ ดูน่าเกลียด บางครั้งจะเรียกว่า ผิวเปลือกส้ม พบบ่อยบริเวณไขมันสะโพก ไขมันก้น และไขมันต้นขา พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย

ผิวหนังของมนุษย์จำแนกเป็น 3 ชั้น

1. ชั้นหนังกำพร้า เป็นผิวหนังชั้นนอกสุด ทำหน้าที่ป้องกันเชื้อโรค สร้างเซลล์เม็ดสีผิว และสร้างเคอราติน (keratin)
2. ชั้นหนังแท้ เป็นผิวหนังถัดลงมาจากชั้นหนังกำพร้า ประกอบด้วยเส้นเลือด ต่อมเหงื่อ ต่อมไขมัน  เส้นประสาท และรูขุมขน
3. ชั้นไขมัน เป็นผิวชั้นล่าง ประกอบด้วยเซลล์ไขมันเป็นส่วนใหญ่ เกาะอยู่ตามกล้ามเนื้อและกระดูก

โดยผิวหนังทุกชั้นจะมีเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน เพื่อเชื่อมเซลล์ผิวหนังให้เกาะเกี่ยวกระชับเข้าด้วยกัน

สาเหตุของเซลล์ลูไลท์

จากลักษณะของชั้นผิวของมนุษย์ข้างต้น จะเห็นได้ว่า เซลล์ชั้นไขมันที่สะสมใต้ผิวหนังเป็นสาเหตุเริ่มต้นของผิวเปลือกส้ม โดยเริ่มต้นจาก

1. การได้รับพลังงานจากอาหารแล้วใช้ไม่หมด พลังงานส่วนเกินจะถูกแปลงเป็นไขมัน ครึ่งหนึ่ง ของไขมันจากพลังงานส่วนเกินนี้ จะสะสมที่เซลล์ไขมันบริเวณใต้ผิวหนัง
2. เนื้อเยื่อเกี่ยวพันอ่อนแอลงจนขาดความยืดหยุ่น (เมื่ออายุมากขึ้น) เมื่อเนื้อเยื่อเกี่ยวพันแข็ง รัดล้อมรอบไขมัน จะทำให้เห็นไขมันเป็นตุ่มๆขึ้นมาชัดเจนขึ้น

ระดับความรุนแรงของปัญหาเซลล์ลูไลท์

1. รุนแรงน้อย – มองเห็นผิวเปลือกส้มต่อเมื่อขยุ้มผิวขึ้นมา
2. รุนแรงปานกลาง – มองเห็นผิวเปลือกส้มเมื่อยืน
3. รุนแรงมาก – มองเห็นผิวเปลือกส้มตลอดเวลา

การรักษาเซลล์ลูไลท์

1. ลดปริมาณไขมันสะสมใต้ผิวหนัง โดยการลดการบริโภคไขมันและน้ำตาล
2. ทำให้เนื้อเยื่อเกี่ยวพันแข็งแรงขึ้น ด้วยการนวดเบาๆตามบริเวณที่มีเซลล์ลูไลท์ และ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก (Endometrial cancer) เกิดขึ้นเมื่อเซลล์เยื่อบุโพรงมดลูกมีการเจริญเติบโตผิดปกติ  มีการแบ่งตัวของเซลล์อย่างรวดเร็วตลอดเวลา กลไกลของร่างกายไม่สามารถควบคุมการแบ่งตัวได้   มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก หรือมะเร็งมดลูกเป็นมะเร็งที่พบได้บ่อยเป็นอันดับ 3 ของมะเร็งอวัยวะสืบพันธุ์ผู้หญิงไทย บางคนอาจนำไปสับสนกับมะเร็งปากมดลูก ที่พบบ่อยเป็นอันดับ 1  โรคนี้ถ้ามาพบแพทย์ตั้งแต่แรกเริ่มมีอาการมักรักษาได้หายค่อนข้างสูง

มดลูกคืออะไร?

มดลูกเป็นอวัยวะที่ตั้งอยู่ในเชิงกราน  มีช่องกลวงอยู่ตรงกลาง  ลักษณะคล้ายชมพู่คว่ำ  ด้านล่างของมดลูกมีปากมดลูกเป็นทางเชื่อมต่อกับส่วนบนของช่องคลอด  มดลูกเป็นที่ให้ทารกฝังตัวและเจริญเติบโต เยื่อบุโพรงมดลูก คือ ผิวด้านในของมดลูก ซึ่งในวัยเจริญพันธุ์จะทำงานภายใต้การควบคุมของฮอร์โมน โดยจะหนาตัวขึ้นทุกเดือนเพื่อรอรับการฝังตัวของตัวอ่อน (ทารก) หากเดือนใดไม่มีการตั้งครรภ์เยื่อบุโพรงมดลูกจะสลายตัวออกมาเป็นประจำเดือน (ระดู)

มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกพบบ่อยแค่ไหน?

ในประเทศไทย พบบ่อยเป็นอันดับ 3 ของมะเร็งอวัยวะสืบพันธุ์สตรี โดยพบประมาณ 3 คน/แสนราย/ปี ในประเทศที่พัฒนาแล้ว เช่น อเมริกา หรือยุโรป พบบ่อยเป็นอันดับ 1

ประเทศไทยในฐานะประเทศกำลังพัฒนา ที่เริ่มมีลักษณะความเป็นอยู่คล้ายคลึงประเทศแถบตะวันตกมากขึ้นทุกที จึงพบการเกิดมะเร็งชนิดนี้เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ

ใครบ้างที่เสี่ยงต่อมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก?

ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อไปนี้ไม่จำเป็นต้องเป็นมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก   แต่มีความเสี่ยงมากกว่าคนปกติทั่วไป

• ระดับและระยะเวลาของการสัมผัสฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่สุด  ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนจะเริ่มสูงขึ้นเมื่อมีประจำเดือนครั้งแรก  และลดลงเมื่อหมดประจำเดือน
• ความอ้วนเป็นปัจจัยเสี่ยง  เพราะเซลล์ไขมันสามารถผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนได้  พบว่าผู้หญิงที่มีน้ำหนักเกินจากน้ำหนักในอุดมคติ 25 กิโลกรัม  จะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นถึง 10 เท่าู
• ผู้ที่ไม่เคยตั้งครรภ์มีความเสี่ยงสูงกว่าผู้ที่เคยตั้งครรภ์ 2-3 เท่า
• มีประจำเดือนครั้งแรกก่อนอายุ 12   เพราะการมีประจำเดือนเร็วทำให้  ตลอดชีวิตของผู้ป่วยมีระยะเวลาในการสัมผัสกับฮอร์โมนเอสโตรเจนนานกว่าปกติ
• หมดประจำเดือนหลังอายุ 52 ปี
• การได้รับฮอร์โมนเพศหญิง ซึ่งมีได้ 2 กรณีด้วยกัน
  

  1.1 ฮอร์โมนวัยทอง ฮอร์โมน วัยทองมีหลายชนิดและหลายส่วนประกอบ บางชนิด (เอสโตรเจนอย่างเดียวไม่มีโปรเจสโตเจน) สามารถกระตุ้นโรคนี้ได้มาก บางชนิด (เอสโตรเจนที่มีโปรเจสโตเจนร่วมด้วย) ก็ไม่ทำให้เป็นโรคนี้ ดังนั้นผู้ที่รับประทานฮอร์โมนวัยทองควรปรึกษาแพทย์ก่อน และอยู่ภายใต้การควบคุมของแพทย์

  1.2 สมุนไพร ยา สมุนไพรบางชนิดมีเอสโตรเจนปริมาณสูง เช่น กวาวเครือ และอีกหลายชนิดมีเอสโตรเจนแฝงอยู่โดยไม่รู้ การรับประทานสมุนไพรบางตัวจึงอาจทำให้เลือดระดูออกผิดปกติหรือเสี่ยงต่อการ เกิดมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกได้

• ยารักษามะเร็งเต้านม ในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมหลังผ่าตัด บางรายแพทย์แนะนำให้รับประทานยาทามอกซิเฟน (Tamoxifen) เพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำ  ซึ่งยานี้มีลักษณะคล้ายฮอร์โมนเอสโตรเจนจึงกระตุ้นให้เยื่อบุโพรงมดลูกผิดปกติได้ จึงสมควรได้รับการตรวจติดตามอย่างใกล้ชิด
• ภาวะไข่ไม่ตกเรื้อรัง ซึ่งมักมีอาการประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ เมื่อเป็นมากๆ อาจมีสิว ผิวมัน ขนดกร่วมด้วยกลุ่มนี้มีเอสโตรเจนสูงเช่นกัน
• โรคเยื่อบุโพรงมดลูกหนาผิดปกติ ซึ่งถ้าไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมมีโอกาสกลายเป็นมะเร็งได้
• ประวัติพันธุกรรม ญาติสายตรง เป็นมะเร็งสำไส้ใหญ่

ปัจจัยป้องกันมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก

พบว่าการรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดที่มีทั้งฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน ช่วยป้องกันการเกิดมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก ได้ นอกจากนั้นยังช่วยป้องกันการเกิดมะเร็งรังไข่ด้วย

อาการมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก

โรคนี้มักเริ่มแสดงอาการแต่ต้น นั่นคือ มีเลือดออกทางช่องคลอด เนื่องจากมะเร็งชนิดนี้มักเกิดหลังอายุ 50 ปี ดังนั้น ผู้หญิงทุกคนที่มีเลือดออกหลังหมดประจำเดือนไปแล้วควรรีบมาพบแพทย์

ผู้ที่ยังไม่ถึงวัยทอง แต่ถ้ามีอาการเลือดออกผิดปกติที่ไม่ใช่รอบเดือน เช่น ออกกระปริดกระปรอย หรือออกมามากและนานกว่าปกติ คือเกิน 7 วันต่อรอบ ก็ควรมาพบแพทย์เช่นกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีปัจจัยเสี่ยงข้างต้น การตรวจพบแต่ระยะแรกโอกาสหายสูง  ส่วนกรณีที่โรคเป็นมากแล้ว อาจมีอาการของมดลูกโตขึ้น ปวดท้องน้อย น้ำหนักลด  คลำได้ก้อนในท้องน้อย มดลูกไปกดกระเพาะปัสสาวะทำให้ปัสสาวะบ่อยหรือกดทวารหนัก ทำให้อุจจาระลำบากได้

วินิจฉัยมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก

การวินิจฉัยที่แน่นอนได้จากการนำเยื่อบุโพรงมดลูกไปตรวจทางพยาธิวิทยาโดยกล้องจุลทรรศน์ ซึ่งมักต้องขูดมดลูกให้ได้เนื้อเยื่อไปตรวจ

ในผู้ทีเคยมีบุตรแล้ว การขูดมดลูกทำได้โดยฉีดยาชา ส่วนผู้ที่ยังโสด หรือไม่เคยมีบุตรแพทย์มักวางยาสลบให้ไม่เจ็บ สามารถกลับบ้านได้หลังขูดมดลูก  อ่านคำแนะนำเรื่องการขูดมดลูกได้ที่ –> การขูดมดลูก

ระยะของมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก

แบ่งคร่าวๆได้ดังนี้

• ระยะที่ 1 : มะเร็งจำกัดอยู่แค่ในเยื่อบุโพรงมดลูก และกล้ามเนื้อมดลูก
• ระยะที่ 2 : มะเร็งลุกลามไปถึงปากมดลูก
• ระยะที่ 3 : มะเร็งลุกลามออกไปนอกมดลูก แต่ยังอยู่ในช่องเชิงกราน  เช่น  ไปปีกมดลูก  ไปช่องคลอด
• ระยะที่ 4 : เป็นมะเร็งระยะสุดท้าย  มะเร็งกระจายไปอวัยวะอื่นๆ ในร่างกาย  เช่น ปอด กระดูก ลำไส้  กระเพาะปัสสาวะ เป็นต้น

รักษามะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก

ทำได้โดยการผ่าตัด ซึ่งได้แก่ การตัดเอามดลูก ปากมดลูก ปีกมดลูก (รังไข่และท่อนำไข่) ออกร่วมกับการล้างน้ำในช่องท้องและสุ่มตัดต่อมน้ำเหลืองไปตรวจ

การผ่าตัดจะช่วยทำให้ทราบว่าผู้ป่วยอยู่ในระยะใดของโรค หากพบว่าเป็นระยะแรก กล่าวคือ มีมะเร็งอยู่เฉพาะที่เยื่อบุโพรงมดลูก ยังมีการลุกลามเข้าไปในกล้ามเนื้อมดลูกไม่มาก ไม่มีการกระจายของโรคไปอวัยวะอื่น การผ่าตัดที่กล่าวมาก็เพียงพอในการรักษา ไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างอื่นเพิ่มเติมผลการรักษาดีมาก

หากพบว่าเริ่มมีการลุกลามของมะเร็งลึกขึ้น หรือกระจายไปในอวัยวะข้างเคียง หลังผ่าตัดจำเป็นต้องได้รับรังสีรักษา (ฉายแสง) ร่วมด้วย โดยรังสีแพทย์จะพิจารณาฉายแสงภายนอกหรือใส่แร่ที่ช่องคลอด หรือทั้งสองวิธี แล้วแต่กรณี  ในกลุ่มที่มีการกระจายของโรคไปไกลๆ เช่น ช่องท้องด้านบน ตับ ปอด อาจต้องให้ยาเคมีบำบัดร่วมด้วย ซึ่งผลการรักษาไม่ดี

สรุป

โรคมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกมีข้อดีคือ มักมีอาการเตือนแต่แรกเริ่ม กล่าวคือมีเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด ดังนั้นการพบแพทย์ตั้งแต่เริ่มมีอาการผิดปกติจะช่วยให้รักษาได้โดยผ่าตัดเพียงอย่างเดียว โอกาสหายสูง

ร่างกายของมนุษย์มีกลไกลในการควบคุมน้ำหนักอย่างไร?

     การเปลี่ยนแปลงน้ำหนักของร่างกายขึ้นกับสมดุลระหว่างพลังงานที่ถูกนำเข้า  และพลังงานที่ถูกใช้ออกไป  หากพลังงานที่ถูกนำเข้ามีปริมาณมากกว่าพลังงานที่ถูกใช้ออกไป  พลังงานส่วนเกินจะถูกเปลี่ยนให้สะสมอยู่ในร่างกาย  ทำให้น้ำหนักเพิ่มขึ้น  ในทางตรงกันข้าม  หากพลังงานที่ถูกใช้ออกไปมีค่ามากกว่าพลังงานที่ถูกนำเข้า  จะทำให้น้ำหนักลดลง

• พลังงานที่ถูกนำเข้า คือ พลังงานจากอาหาร  โดยแต่ละมื้อที่รับประทานอาหารเข้าไป  อาหารจะถูกย่อยเพื่อสร้างเป็นพลังงานให้ร่างกายนำไปใช้  อาหารแต่ละชนิดจะมีส่วนประกอบแตกต่างกัน และให้พลังงานได้ไม่เท่ากัน
• พลังงานที่ถูกใช้ออกไป คือ  พลังงานที่ระบบต่างๆของร่างกายใช้ไปเมื่อร่างกายทำงาน ประกอบด้วย
  • Basal metabolic rate (BMR) คือ พลังงานที่ร่างกายใช้ไปขณะพัก  เป็นปริมาณพลังงานที่ร่างกายใช้ไปอยู่ตลอดเวลาแม้ในขณะที่ร่างกายอยู่เฉยๆ  เพราะระบบต่างๆในร่างกายมีการทำงานอยู่ตลอดเวลา  เช่น  การหายใจ  การเต้นของหัวใจ  เป็นต้น
  • พลังงานที่ใช้ไปในการทำกิจกรรมต่างๆ ในแต่ละวัน เช่น ออกกำลังกาย เป็นต้น

     ผู้ที่มีน้ำหนักคงที่ได้นั้น  ไม่ได้แปลว่า จำนวนพลังงานที่ถูกนำเข้ากับจำนวนพลังงานที่ถูกใช้ไปจะมีปริมาณเท่ากันเสมอในทุกๆวัน  แต่ในชีวิตจริง   ผู้ที่มีน้ำหนักคงที่  มักจะได้รับพลังงานจากอาหารมากกว่าพลังงานที่ใช้ไปในวันหนึ่ง  และได้รับพลังงานจากอาหารน้อยกว่าพลังงานที่ใช้ไปในวันถัดไป   การควบคุมน้ำหนักเช่นนี้เกิดตามธรรมชาติสลับไปทุกๆวัน  ทำให้น้ำหนักตัวคงที่

     สำหรับผู้ที่ต้องการลดน้ำหนัก   ต้องปฏิบัติตัวอย่างไรเพื่อให้พลังงานที่ถูกใช้ออกไปมีค่ามากกว่าพลังงานที่ถูกนำเข้า   องค์ประกอบที่สำคัญมี 2 ประการ  คือ  การควบคุมอาหาร และ การออกกำลังกาย   ทั้งสองข้อนี้จำเป็นต้องปฏิบัติควบคู่กันเสมอ    การควบคุมอาหารโดยไม่ออกกำลังกายถือเป็นวิธีการที่ผิด  เพราะมวลกล้ามเนื้อจะลดลง  ซึ่งทำให้การลดน้ำหนักครั้งต่อไปทำได้ยากมากขึ้น

     เป้าหมายสำหรับผู้เริ่มต้นการควบคุมน้ำหนัก   แนะนำว่าควรลดพลังงานให้ได้ประมาณ 500 กิโลแคลอรี่ (kcal) ต่อวัน   ยกตัวอย่างเช่น  รับประทานอาหารน้อยลงกว่าเดิม 300 kcal และออกกำลังกายเพิ่มขึ้น 200 kcal เป็นต้น   หากสามารถทำได้ดังที่กล่าวมาข้างต้น  ใน 1 สัปดาห์จะสามารถลดพลังงานได้ 3,500 กิโลแคลอรี่ (kcal)  และเมื่อนำมาเทียบเป็นหน่วยกิโลกรัมแล้ว  จะคำนวณการลดน้ำหนักได้ประมาณ 0.45 กิโลกรัมต่อสัปดาห์

     ปัญหา คือ ผู้ที่พยายามลดน้ำหนักไม่ทราบว่าอาหารที่รับประทานเข้าไปในแต่ละวันคิดเป็นพลังงานกี่กิโลแคลอรี่ และไม่ทราบว่าการออกกำลังกายที่ทำอยู่ทุกวันคิดเป็นพลังงานเท่าไร   ทำให้การลดน้ำหนักอาจไม่ประสบผลสำเร็จ    ปัญหานี้แก้ไข้ได้โดยใช้โปรแกรมช่วยคำนวณหาค่าพลังงานจากอาหารและคำนวณพลังงานจากการออกกำลังกาย  —–>- คลิกที่นี่ เพื่อไปหน้า โปรแกรมการควบคุมอาหารเพื่อควบคุมน้ำหนัก

สูตรอาหารลดน้ำหนัก เป็นสิ่งที่หลายคนได้พยายามค้นคว้า เพื่อให้ได้สูตรที่ดีที่สุดมา  บางคนได้สูตรอาหารลดน้ำหนักจากนิตยสารสุขภาพบ้าง  ได้สูตรจากผู้ที่เคยประสบความสำเร็จในการลดน้ำหนักบ้าง   แต่เมื่อได้สูตรอาหารลดน้ำหนักเหล่านั้นมา กลับพบว่าสูตรนั้นไม่ประสบความสำเร็จในการลดน้ำหนักอย่างที่คาดไว้

สาเหตุที่เป็นเช่นนั้น  เพราะ ผู้ที่ต้องการลดน้ำหนักแต่ละคนมีปัจจัยที่แตกต่างกัน  ได้แก่

• อายุ
• น้ำหนัก
• ส่วนสูง
• การออกกำลังกาย
• กิจกรรมที่เผาผลาญพลังงานในแต่ละวัน
• พลังงานจากอาหารที่รับประทานเข้าไป

ด้วยปัจจัยที่กล่าวมาข้างต้น ทำให้ผลรวมของ พลังงานที่ร่างกายได้รับ กับ พลังงานที่ร่างกายใช้ไป แตกต่างกันไปในแต่ละคน  ดังนั้นสูตรอาหารลดน้ำหนักที่ประสบผลสำเร็จดีกับคนหนึ่ง  อาจไม่ประสบผลสำเร็จกับอีกคนหนึ่งก็เป็นได้   ดังนั้นสูตรอาหารลดน้ำหนักที่ดีที่สุด คือ การสร้างสูตรอาหารลดน้ำหนักที่เหมาะสมกับตัวเอง

โปรแกรมคำนวณ  “สูตรอาหารลดน้ำหนัก” ที่ผมได้พัฒนาขึ้น  เป็นโปรแกรมที่คำนวณพลังงาน (kcal) โดยใช้สมการ และค่าสัมประสิทธิ์ ตามหลักวิชาการแพทย์    เพื่อคำนวณหา

• ความต้องการพลังงานขณะพัก (BMR)
• ความต้องการพลังงานต่อวัน
• การเผาผลาญพลังงานจากการออกกำลังกาย
• พลังงานที่ได้จากอาหาร
• ผลต่างพลังงานต่อวัน
• ทำนายการเปลี่ยนแปลงน้ำหนักต่อ 1 สัปดาห์

คลิกที่นี่ เพื่อไปหน้า โปรแกรมคำนวณ “สูตรอาหารลดน้ำหนัก”

ตกขาว คือ ของเหลวที่ไหลออกมาจากช่องคลอด  เป็นของเหลวที่ถูกขับออกจากโพรงมดลูก  ปากมดลูก  ปากช่องคลอด  และเซลล์ของเยื่อบุผนักช่องคลอดที่ตายและหลุดออกมา

ปริมาณตกขาวจะขึ้นกับแต่ละคน  ตกขาวจะมีมากในช่วงไข่ตกในระยะกลางของรอบเดือน  นอกจากนั้นขณะตั้งครรภ์จะพบว่ามีตกขาวมากจนบางครั้งอาจเหนียวหนืด  การกระตุ้นทางเพศสัมพันธ์ก็จะมีการหลั่งน้ำออกมาหล่อลื่นมาก  หลังจากมีกิจกรรมทางเพศอาจมีตกขาวปริมาณมาก  การใช้ยาคุมกำเนิดทำให้มีตกขาวเพิ่มได้

ลักษณะตกขาวปกติ

• เป็นมูกใส  พบได้ในระยะกลางของรอบเดือน  เมื่อไข่สุก
• สีขาวขุ่นข้น  เหมือนแป้งเปียก  มักพบก่อนมีประจำเดือน

ลักษณะตกขาวผิดปกติ

• ตกขาวจะมีสีเหลืองปนเขียว  น้ำตาล  หรือปนเลือด
• มีปัสสาวะแสบขัด
• คันช่องคลอด
• เจ็บท้องน้อย

หากมีอาการดังกล่าวควรจะต้องไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาไม่ให้เชื้อโรคลุกลามไปยังอวัยวะอื่นๆ

สาเหตุของอาการตกขาวผิดปกติ

• เกิดจากการอักเสบภายในหรือมีการติดเชื้อ
• มีสิ่งแปลกปลอมตกค้างในช่องคลอด
• โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
• มีเนื้องอก ซึ่งหากเกิดจากเนื้องอกแล้วมักมีเลือดปนด้วย
• สตรีวัยทอง  มีภาวะขาดฮอร์โมน  ทำให้ช่องคลอดแห้ง  อักเสบง่าย

สาเหตุของอาการตกขาว ตามวัย

• วัยเด็ก :  มักเกิดจากความสกปรก  สุขอนามัยไม่ดี  ทำความสะอาดไม่เป็น  มีสิ่งแปลกปลอมที่เด็กสอดใส่เข้าไป  เช่น  กระดาษทิชชู  เมล็ดผลไม้
• วัยเจริญพันธุ์ :  มักเกิดจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
• วัยหมดประจำเดือน :  มักเกิดจากการขาดฮอร์โมน   ทำให้ช่องคลอดแห้ง  ระคายเคืองง่าย

การรักษา ตกขาว

ขึ้นอยู่กับเชื้อโรคที่เป็นสาเหตุ  แพทย์จะตรวจภายใน  และนำตกขาวมาตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์  ซึ่งจะพบลักษณะเฉพาะของการติดเชื้อแต่ละชนิด  หรือย้อมสีเพิ่มเติมเพื่อตรวจหาเชื้อ   จากนั้นจึงพิจารณาใช้ยาฆ่าเชื้อโรค  เพื่อบำบัดรักษาอาการอักเสบติดเชื้อ  ซึ่งยาที่ใช้มีหลายชนิด  ทั้งชนิดสอดช่องคลอด  ชนิดรับประทาน  หรืออาจใช้ยาทาภายนอกร่วมด้วยตามความเหมาะสม

ข้อแนะนำการปฏิบัติตัวที่ถูกต้อง

1. รักษาความสะอาดบริเวณอวัยวะเพศให้สะอาด  ไม่จำเป็นต้องสวนล้างช่องคลอดด้วยน้ำยาที่โฆษณามากมาย  เพราะอาจระคายเคืองและทำลายเชื้อแบคทีเรียในช่องคลอดตามปกติด้วย
2. ในการทำความสะอาดให้เช็ดอวัยวะเพศจากด้านหน้าไปยังด้านหลัง  เพื่อป้องกันเชื้อแบคทีเรียจากทวารหนักเข้าสู่ช่องคลอด
3. หลีกเลี่ยงสเปรย์ดับกลิ่นหรือสบู่กลิ่นแรงที่ทำให้ระคายเคือง
4. ควรใส่กางเกงในที่ทำจากผ้าฝ้าย  เพราะระบายอากาศได้ดี  ไม่อับชื้น
5. กางเกงใน  ผ้าเช็ดตัว  ผ้าถุง  ควรซักแล้วตากแดด  ไม่ควรตากในร่มหรือในห้องน้ำ
6. หลีกเลี่ยงกางเกงรัดรูป
7. หลีกเลี่ยงการใช้ผ้าอนามัยแบบสอด  ถ้าใช้ควรเปลี่ยนบ่อยๆ
8. แนะนำคู่นอนทำความสะอาดมือและอวัยวะเพศ  ก่อนและหลังมีเพศสัมพันธ์
9. รับประทานอาหารที่มีคุณภาพ  ออกกำลังกายสม่ำเสมอ  นอนหลับให้เพียงพอ  ดื่มน้ำมากๆ

การขูดมดลูก คือการใช้เครื่องมือเล็กๆสอดเข้าไปทางช่องคลอดผ่านปากมดลูกเข้าไปในโพรงมดลูก เพื่อขูดเอาเยื่อบุโพรงมดลูก หรือเนื้อเยื่อที่อยู่ในโพรงมดลูกออกมาเพื่อการรักษาการวินิจฉัย

ผู้ป่วยอะไรบ้างที่จำเป็นต้องขูดมดลูก

• มีเลือดออกทางช่องคลอดผิดปกติ
• การแท้ง การแท้ไม่ครบ การแท้งที่หยุดยั้งไม่ได้
• หาสาเหตุของการมีบุตรยาก
• ขูดเอาเนื้อเยื่อเพื่อวินิจฉัยโรค
• สงสัยว่ามีความผิดปกติของมดลูก เช่นเนื้องอกมดลูก
• มีเลือดออกหลังหมดประจำเดือน

วิธีการขูดมดลูก

1. ผู้ป่วยจะได้รับยาชาเฉพาะที่ หรือการวางยาสลบ
2. นอนหงาย ขาทั้ง 2 ข้างบนขาหยั่ง
3. แพทย์จะตรวจภายใน  ใส่เครื่องมือถ่างขยายช่องคลอด เพื่อให้เห็นปากมดลูก
4. แพทย์จะขยายปากมดลูกด้วยแท่งโลหะขนาดเล็ก
5. ใส่เครื่องมือขูด  ซึ่งเป็นห่วงโลหะเล็กๆ มีด้ามจับ ขูดเอาเซลล์บุโพรงมดลูก
6. นำเนื้อเยื่อชิ้นเล็กๆ ที่ขูดได้ ส่งตรวจทางพยาธิวิทยา  การขูดมดลูกใช้เวลา ประมาณ 15-20 นาที
7. หลังขูดมดลูก 1-2 ชั่วโมง  ไม่มีภาวะแทรกซ้อนสามารถกลับบ้านได้

ภาวะแทรกซ้อนจากการขูดมดลูก ซึ่งพบได้น้อยได้แก่

• การเสียเลือด
• มดลูกทะลุ
• มีการติดเชื้อ

การปฏิบัติตนหลังขูดมดลูก

1. หลังขูดมดลูก  ควรนอนพักผ่อนอย่างน้อย 1-2 วันหลังขูดมดลูก อาจมีอาการอ่อนเพลีย หรือง่วงนอน จากยาระงับความรู้สึกที่ได้รับ ไม่ควรทำงานหนักอย่างน้อย 1-2 สัปดาห์
2. หลังขูดมดลูก สามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติ  ในรายที่ดมยาสลบ อาจมีอาการข้างเคียง  คลื่นไส้  อาเจียน  ควรรับประทานอาหารอ่อนย่อยง่าย  เช่น ข้าวต้ม  โจ๊ก
3. งดเพศสัมพันธ์ อย่างน้อย 3 สัปดาห์   เพื่อป้องกันการติดเชื้อ
4. การมีเลือดออกทางช่องคลอด  จะมีเลือดออกทางช่องคลอดจากแผลภายในมดลูก  ประมาณ 1-7 วัน ปริมาณเลือดจะลดลงไปเรื่อยๆ ไม่ควรใช้ผ้าอนามัยชนิดสอด
5. ดูแลรักษาความสะอาดของร่างกาย  เปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อยๆ  ห้ามสวนล้างช่องคลอด  เพื่อป้องกันเชื้อโรคเข้าสู่แผลภายในโพรงมดลูก
6. อาการปวด  อาจมีอาการปวดบ้างจากการหดรัดตัวของกล้ามเนื้อมดลูก  ให้รับประทานยาแก้ปวดตามแพทย์สั่ง
7. รับประทานยาตามแพทย์สั่ง
8. มาตรวจตามแพทย์นัด

อาการผิดปกติหลังขูดมดลูกที่ต้องมาพบแพทย์

1. มีเลือดออกทางช่องคลอดมากผิดปกติ  ชุ่มผ้าอนามัย  ต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยทุก 1-2 ชั่วโมง
2. มีไข้ หนาวสั่น
3. ปวดท้องอย่างรุนแรง
4. มีตกขาว  หรือเลือดที่ออกทางช่องคลอด  มีกลิ่นเหม็นผิดปกติ

การตรวจหลังขูดมดลูก

แพทย์จะนัดมาตรวจหลังขูดมดลูกประมาณ 2 สัปดาห์เพื่อ

1. ประเมินอาการผิดปกติ หลังขูดมดลูก
2. แพทย์จะบอกผลการตรวจชิ้นเนื้อ
3. ในรายที่แท้งบุตรแพทย์จะตรวจภายใน  ตรวจมะเร็งปากมดลูกให้  และแนะนำการคุมกำเนิด
4. ในรายที่ขูดมดลูกเพื่อวินิจฉัยโรค  แพทย์จะบอกแนวทางในการรักษาต่อไป

การเตรียมตัวขูดมดลูกในรายที่ต้องดมยาสลบ

1. คืนวันก่อนขูดมดลูก  ให้งดน้ำและอาหารตั้งแต่เที่ยงคืน  เพื่อให้กระเพาะอาหารว่าง  ไม่เกิดการสำลักอาหารขณะดมยาสลบ  ควรนอนพักผ่อนให้เพียงพอ
2. ไม่แต่งหน้า  ทาปาก  ทาเล็บ (ทาแป้งฝุ่นแป้งเด็กได้)  เพื่อดูการไหลเวียนของเลือด  ประเมินการเสียเลือดขณะขูดมดลูก
3. ไม่ใส่เครื่องประดับ  เช่น  ตุ้มหู  แหวน  สร้อยคอ  นาฬิกา  เพื่อป้องกันการสูญหาย  ในรายที่ใส่ฟันปลอม  คอนแทคเลนส์  ให้ถอดก่อนเข้าห้องผ่าตัด
4. ควรมีญาติหรือเพื่อนมาด้วย 1 คน  เพื่อช่วยดูแลและพากลับบ้าน
5. เตรียมผ้าอนามัยสำหรับใส่หลังขูดมดลูก  เพราะหลังขูดมดลูกจะมีเลือดออกทางช่องคลอด
6. ในรายที่มีโรคประจำตัว  ให้ปฏิบัติตามแพทย์สั่ง