สมองเสื่อมคือ ภาวะที่สมองทำงานลดลงกว่าเดิม (จากสมองที่ดีแล้วเลวลง) ทำให้ความรอบรู้ ความจำ ความคิด การตัดสินใจเปลี่ยนไปในทางที่เลวลงร่วมกับมีการเปลี่ยนแปลงของนิสัย ความประพฤติ และบุคลิกภาพ ซึ่งไม่ได้เป็นมาแต่กำเนิด และมีความรุนแรง จนกระทบกระเทือน กับการใช้ชีวิตประจำวัน
เกณฑ์การวินิจฉัยโรคสมองเสื่อม
ผู้ป่วยจะต้องสูญเสียความสามารถ/ความรอบรู้ของสมองหลายๆด้าน โดยต้องมีความจำเสื่อม และมีความบกพร่องอย่างน้อยอีกหนึ่งอย่าง ในเรื่องต่อไปนี้
- ความผิดปกติในเรื่องภาษา (Aphasia) : พูดไม่ถูก เรียกไม่ได้ เช่น เรียกทีวีเป็นตู้ฉายหนัง เรียกดินสอไม่ถูกแต่รู้ว่าเอาไว้เขียนหนังสือ ประเมินโดยส่งของให้ผู้ป่วยบอกว่า สิ่งนั้นคืออะไรหรือจากญาติบอก
- ทำกิจกรรมต่างๆ ไม่ได้ (Apraxia) : ทำไม่เป็น ทั้งที่ประสาทรับรู้ความรู้สึกและกำลังแขนขาปกติ และเคยทำได้มาก่อน ประเมินโดยการบอกให้ทำตามคำบอก เช่น หวีผม พับกระดาษ วาดรูปทรงเรขาคณิต
- ไม่รู้จัก ไม่รู้เรื่อง (Agnosia) เช่น ไม่รู้จักคนในกระจก พยายามไขกุญแจด้วยลวดหรือกิ่งไม้ ประเมินโดยให้หลับตาแล้วให้คลำสิ่งของ เช่น เหรียญ กุญแจ แล้วไม่บอกว่าอะไรอยู่ในมือ
- คิดวางแผนจัดลำดับไม่ได้ (Disturbance in executive functioning) เสียความสามารถเกี่ยวกับการวางแผน ความคิดเป็นลำดับขั้นตอน เหตุผลการตัดสินใจ ความคิดในเชิงนามธรรม เช่นไม่ทราบว่าจะต้องใส่เสื้อผ้าชิ้นใดก่อน ไม่รู้ว่าต้องทำอะไรก่อนหลัง